Liên kết web
congbao
Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam
cổng thông tin
Hội thi sáng tạo KH&KT tỉnh Bình Định lần thứ X (2016-2017)
Sở KH & CN Bình Định
LHH Việt Nam
XÉT CHỌN VÀ TÔN VINH DANH HIỆU \\\\\\\\
Trung tâm Thông tin xúc tiến Du lịch Bình Định
Công ty Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định (Bidiphar)
Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghệ thông tin tỉnh Bình Định
Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Bình Định
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bình Định
Việt Nam được các nhà khoa học đánh giá là đứng thứ 13 trong số 16 nước hàng đầu chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu, trong đó, nông nghiệp nói chung và trồng trọt nói riêng sẽ chịu tác động nặng nề nhất do biến đổi khí hậu (BĐKH) và nước biển dâng. Những tác động đó sẽ là: hạn hán, thiếu nước, mưa bão, lũ lụt, xâm nhập mặn, nước biển dâng…Theo TS. Phạm Ðồng Quảng, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt, tổng sản lượng sản xuất trồng trọt có thể giảm từ 1 - 5%, năng suất các cây trồng chính có thể giảm đến 10%, đặc biệt đối với sản xuất lúa. Những biểu hiện trước mắt của biến đổi khí hậu đối với hoạt động sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam đó là nhiều biểu hiện thời tiết cực đoan, không bình thường theo những qui luật chung lâu nay xuất hiện:

Một mô hình dự án sản xuất lúa thích ứng với biến đổi khí hậu tại Bình Định

             Thứ nhất: tình hình hạn hán trở nên nghiêm trọng hơn và tần suất xuất hiện dày hơn. Năm 2013, nóng hạn xảy ra rất nghiêm trọng ở cả khu vực Duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên, cả khu vực mất gần 16.000 ha lúa vụ hè thu không gieo sạ được vì không có đủ nước tưới. Ở Bình Định, nắng nóng bất thường với nhiệt độ cao, thời gian nắng nóng kéo dài trong mùa khô (từ tháng 5 – 8) đã thể hiện trong 3 vụ hè thu và vụ mùa của 3 năm liên tiếp 2009, 2010, 2011. Nhiệt độ cao nhất lên đến 39 – 40oC, thời gian nắng nóng kéo dài đã gây tác động bất lợi đến sản xuất các loại cây trồng.

            Thứ hai: rét đậm, rét hại diễn biến bất thường. Rõ nhất là rét dài hơn, ngày rét đậm - rét hại nhiều. Rét xâm nhập sâu hơn vào tận Nam Trung bộ. Năm 2008, 2010 đã có đợt rét làm hàng nghìn héc ta lúa đang trỗ của Bình Định, Phú Yên bị lép trắng.

            Thứ ba: diễn biến mưa trái mùa, bất thường. Ở Bình Định, những đợt mưa lũ bất thường ở vụ đông xuân 2009 – 2010, đông xuân 2010 – 2011 đã làm trôi dạt, mất giống hàng ngàn ha lúa mới gieo sạ. Triều cường gia tăng kết hợp với mùa lũ cũng làm cho nước biển xâm nhập vào đồng ruộng làm tăng diện tích đất lúa bị nhiễm mặn ảnh hưởng đến năng suất lúa. Những vùng bị tác động nặng nhất là diện tích lúa chân trũng ở khu vực ven đê Đông của các huyện Tuy Phước, Phù Cát.

Thứ tư: bão cũng rất bất thường; như hai năm gần đây những cơn bão hay áp thấp nhiệt đới đầu tiên trong năm lại xuất hiện ở vùng biển phía Nam ảnh hưởng đến các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ trước, khác qui luật lâu nay là bão thường đi từ Trung Quốc sang Việt Nam vào các tỉnh phía Bắc, sau đó mới đi dần vào các tỉnh Trung bộ.

            Không những thế, biến đổi khí hậu còn làm thay đổi điều kiện sống của các loài sinh vật, làm gia tăng một số loài dịch hại mới và các đợt dịch bùng phát trên diện rộng. Như trong khoảng 3 năm trở lại đây, dịch rầy nâu và vàng lùn, lùn xoắn lá trên cây lúa đã làm giảm đáng kể sản lượng lúa ở Đồng bằng sông Cửu long.

            Bên cạnh đó, áp lực dân số kéo theo là nhu cầu về lương thực ngày càng gia tăng, đòi hỏi cần phải có những giải pháp thích ứng “thông minh” với biến đổi khí hậu. Bởi vậy, ngành nông nghiệp xác định cần tái cơ cấu sản xuất trồng trọt theo hướng chiến lược lâu dài ứng phó với biến đổi khí hậu (mất đất, nhiễm mặn, thời tiết cực đoan và các đe dọa bất lợi của ngành sản xuất lúa nước trong tương lai). Mặt khác, ở quy mô địa phương, cần tăng cường các biện pháp canh tác, phương thức sản xuất nông nghiệp đa mục tiêu như đảm bảo an ninh lương thực, tăng thu nhập cho nông dân và giảm phát thải. Hơn nữa, việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn trước thách thức của biến đổi khí hậu kết hợp với quy hoạch tổng thể vùng sản xuất cũng là một trong những giải pháp nhằm phát triển bền vững cho nền nông nghiệp. Về tổng quan, trong chiến lược phát triển của trồng trọt và trong các qui hoạch, kế hoạch, đề án sản xuất phải quan tâm đúng mức đến tác động của biến đổi khí hậu để đưa vào trong chiến lược, chủ trương, chính sách. Trong đó tập trung vào một số giải pháp chính:

            - Trước hết là những giải pháp cứng, tức giải pháp công trình: Cần đầu tư hệ thống thủy lợi, hệ thống hồ đập trên cơ sở tính toán được nguồn nước ngầm, nguồn nước mặt, xây dựng hệ thống hồ đập tưới. Tiếp tục đầu tư cho hệ thống thủy lợi nội đồng. Đồng thời cần có những nghiên cứu ứng dụng các biện pháp để tiết kiệm nước; Xây dựng chính sách hỗ trợ, khuyến khích để nông dân áp dụng công nghệ tưới nước tiết kiệm: nhỏ giọt hay phun mưa…

            - Các giải pháp kỹ thuật chuyển đổi cây trồng: Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, chuyển đổi mùa vụ, điều chỉnh lịch thời vụ linh hoạt, thích ứng với điều kiện và diễn biến thời tiết. Trong đó, chú trọng các giải pháp: Chuyển đổi cây trồng cạn trên đất lúa; Chuyển đổi sản xuất 3 vụ lúa bấp bênh sang sản xuất 2 vụ lúa ăn chắc/năm; Phát triển các loại cây trồng chịu hạn, chịu mặn, chịu úng hơn…

            - Nghiên cứu, tổ chức sản xuất hạt giống, cây giống để ứng dụng nhanh các các giống cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu (chịu hạn, chịu úng, chịu rét, chịu mặn, chịu phèn …). Ưu tiên các giống cây trồng ngắn ngày.

            - Nghiên cứu, ứng dụng các biện pháp kỹ thuật, qui trình kỹ thuật thích ứng, giảm thiểu tác động bất lợi của và BĐKH. Nghiên cứu, thử nghiệm các gói kỹ thuật phù hợp điều kiện từng vùng để nông dân có thể áp dụng được, sẵn sàng đối phó được khi thời tiết cực đoan xảy ra.

            Trong bối cảnh BĐKH gia tăng, việc nghiên cứu, áp dụng các kinh nghiệm của người dân bản địa trong sinh sống, canh tác hết sức cần thiết. Ứng phó không phải là đối đầu, chống chọi mà là đôi khi phải chung sống, thỏa hiệp. Cần vận dụng tri thức bản địa, kinh nghiệm của người dân kết hợp với KHKT tiến bộ để có được các giải pháp phù hợp cho từng điều kiện cụ thể của từng vùng sinh thái.

            Vấn đề cuối cùng là những giải pháp như thế phải đến được người dân, người dân phải nắm bắt được giải pháp và chủ động ứng phó. Cần làm sao để nâng cao năng lực của người dân: người dân hiểu, người dân biết và người dân thực thi trong điều kiện cụ thể.

             Bên cạnh đó, cần tăng cường hơn nữa công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền trong tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tự giác bảo vệ tài nguyên môi trường trong nhân dân. Tuyên truyền ứng phó với biến đổi khí hậu trên các phương tiện truyền thông đại chúng cần tiến hành thường xuyên hơn. Bên cạnh đó, cần đổi mới, bổ sung, hoàn thiện chính sách, pháp luật về ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ tài nguyên môi trường phù hợp với yêu cầu phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững.

                                                                                                                                                                         TS. Nguyễn Thị Tố Trân                   

                                                                                                                                                                   (Phòng Trồng trọt, Sở NN & PTNT Bình Định)


KT  (Cập nhật ngày 03-04-2014)    



Các tin liên quan:
  Việt Nam tham gia giảm phát thải khí nhà kính REDD (01-04-2014)
  Hiệu quả của dự án thích ứng biến đổi khí hậu sản xuất lúa thâm canh thích ứng điều kiện úng ngập, phèn mặn ở xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước. (28-08-2013)
  Hình ảnh hoạt động
  Thông báo
GIẢI THƯỚNG SÁNG TẠO KHOA HỌC CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
CÁC BẠN NHẤP VÀO BIỂU TƯỢNG VIFOTEC BÊN TRÁI MÀN HÌNH ĐỂ TÌM HIỆU VỀ THỂ LỆ VÀ MẪU ĐƠN ĐĂNG KÝ
  Lịch
  Video
sitemap
Trung tâm DSTT Bình Định
Hoi kien truc su binh dinh
Nop ho so truc tuyen
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
  Thống kê người dùng
  Đang online:
681
  Số lượt truy cập:
835219
 
Bản quyền website thuộc về:LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT BÌNH ĐỊNH. ĐT: 056.3828598. Email: lhhbdinh@gmail.com. Địa chỉ: 472 Trần Hưng Đạo, TP.Quy Nhơn. Chịu trách nhiệm quản lý: TTND.BSCKII Nguyễn Thị Thanh Bình - Chủ tịch Liên hiệp Hội