Liên kết web
congbao
Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam
cổng thông tin
Hội thi sáng tạo KH&KT tỉnh Bình Định lần thứ X (2016-2017)
Sở KH & CN Bình Định
LHH Việt Nam
XÉT CHỌN VÀ TÔN VINH DANH HIỆU \\\\\\\\
Trung tâm Thông tin xúc tiến Du lịch Bình Định
Công ty Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định (Bidiphar)
Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghệ thông tin tỉnh Bình Định
Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Bình Định
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bình Định
Thế kỷ XXI được các nhà chiến lược xem là “Thế kỷ của đại dương”, bởi cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế và dân số hiện nay, nguồn tài nguyên thiên nhiên, nhất là tài nguyên không tái tạo được trên đất liền, sẽ bị cạn kiệt sau vài ba thập kỷ tới. Trong bối cảnh đó, các nước có biển, nhất là các nước lớn đều vươn ra biển, xây dựng chiến lược biển, tăng cường tiềm lực mọi mặt để khai thác và khống chế biển.

Biển và đại dương là những kho nước vô tận, cung cấp cho các lục địa một lượng hơi nước rất lớn, sinh ra mây mưa để duy trì cuộc sống của con người, sinh vật trên Trái Đất và điều hòa khí hậu. Biển và đại dương là cái nôi của sự sống, đã và đang cung cấp cho nhân loại một khối lượng rất lớn thực phẩm, dược phẩm, nguyên nhiên vật liệu, năng lượng, tài nguyên thiên nhiên, kết nối các nước bằng hệ thống giao thông đường thủy, là nơi chứa đựng tiềm năng cho phát triển du lịch, tham quan, nghỉ ngơi, giải trí... Biển và đại dương có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển và an ninh của các nước có biển nói riêng và của thế giới nói chung. Một số nước và vùng lãnh thổ đã lợi dụng thế mạnh về biển đạt trình độ phát triển kinh tế rất cao.

Trong điều kiện hiện nay, phát triển kinh tế biển diễn ra đồng thời với việc làm suy giảm mạnh nguồn tài nguyên và gây ô nhiễm môi trường biển nghiêm trọng. Hiện biển và đại dương đang chịu nhiều sức ép về môi trường do đã và đang được xem là “bãi rác khổng lồ” của con người. Các nguồn chính gây ô nhiễm biển là các hoạt động xả rác thải theo các dòng chảy sông suối ra biển; Thải các chất độc hại ra biển một cách có hoặc không có ý thức; Thăm dò và khai thác tài nguyên (dầu khí, thủy sản) trên thềm lục địa và đáy đại dương; Hiện tượng rò rỉ dầu, sự cố tràn dầu của các tàu thuyền trên biển và Ô nhiễm không khí sẽ làm lượng CO2 hòa tan trong nước biển tăng, nhiều chất độc hại và bụi kim loại nặng được không khí mang ra biển.

Bờ biển đang bị ô nhiễm do khai thác quá mức

Cùng với việc ô nhiễm biển và đại dương gia tăng thì nguồn hải sản dưới lòng tất cả các đại dương trên thế giới đang suy giảm một cách đáng lo ngại. Tại Châu Á, nguồn hải sản trong 25 năm qua đã giảm đến 30%. Ngư dân phải đi ra biển xa hơn so với lúc trước, và khi trở về, số cá họ bắt được lại ít hơn. Một trong những nguyên nhân cơ bản đưa đến nạn khai thác quá mức là có quá nhiều tàu đánh cá, và có quá nhiều người đang kiếm sống nhờ vào các nguồn hải sản.

Biển Việt Nam có diện tích hơn 1 triệu km², gần 3.000 hòn đảo và tài nguyên sinh vật biển có trên 20 kiểu hệ sinh thái, với năng suất sinh học cao, tài nguyên lớn, là nơi cư trú của khoảng 11.000 loài, trong đó trên 2.000 loài cá, đặc biệt có mặt các hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển và rừng ngập mặn. Năm 2002, Viện Tài nguyên quốc tế đã thống kê có tới 80% rạn san hô của Việt Nam đang trong tình trạng bị đe dọa (nguy hiểm), trong đó 50% nguy cấp. Hiện tài nguyên sinh vật và các hệ sinh thái biển, ven biển và hải đảo Việt Nam đã và đang trong tình trạng suy thoái nghiêm trọng do ô nhiễm môi trường, khai thác hải sản hủy diệt, đô thị hóa, sử dụng thiếu quy hoạch bãi triều, nuôi trồng hải sản, biến đổi khí hậu, nước biển dâng, a xít hóa đại dương, giao thông hàng hải. Bởi vậy, cần áp dụng nhiều cách tiếp cận để bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, phục vụ phát triển kinh tế bền vững.

Trên thế giới, các quốc gia có biển đang áp dụng nhiều phương pháp tiếp cận bảo vệ tài nguyên môi trường biển theo tiêu chuẩn quốc tế UNESCO, về công nhận di sản thiên nhiên và khu dự trữ sinh quyển như công nhận các khu đất ngập nước (RAMSAR-1971), các vịnh đẹp thế giới (WMBB-1997), kỳ quan thiên nhiên thế giới mới (N7W-2007), các khu biển đặc biệt nhạy cảm, Khu bảo tồn biển xuyên biên giới, Công viên đại dương hòa bình. Mục đích của việc bảo vệ tài nguyên biển là phân ra các vùng lõi, vùng đệm và cùng chuyển tiếp, để thực hiện các chính sách khác nhau. Tại các vùng lõi cần có chính sách bảo vệ, quản lí nghiêm ngặt, sau đó đến vùng đệm phải được hạn chế khai thác, vùng chuyển tiếp được khai thác.

Trong phạm vi quốc gia, Việt Nam đã được quốc tế công nhận 1 di sản thế giới - Vịnh Hạ Long; 6 khu dự trữ sinh quyển thế giới (rừng ngập mặn Cần Giờ - năm 2000, quần đảo Cát Bà – năm 2004, đồng bằng sông Hồng - năm 2004, ven biển và biển đảo Kiên Giang – năm 2006, Cù Lao Chàm – năm 2009, mũi Cà Mau – năm 2009); 3 vịnh đẹp (Hạ Long, Lăng Cô, Nha Trang); đã thành lập được hệ thống 7 vườn quốc gia; 4 khu bảo tồn thiên nhiên. Đặc biệt, hình thức mới bảo vệ môi trường dựa vào cộng đồng rất hiệu quả và thành công được áp dụng tại khu bảo tồn biển cấp tỉnh (Rạn Trào, Khánh Hòa) từ năm 2001 đã phục hồi tới 60% rạn san hô so với trước đây.

Khu bảo vệ biển Rạn Trào ở Nha Trang, Khánh Hòa

 

Hiện công tác quản lý và pháp luật về bảo vệ tài nguyên và môi trường biển ở Việt Nam còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ. Việt Nam đã ký kết các văn bản pháp lý quốc tế về bảo vệ môi trường biển như Luật Biển UNCLOS 82; Công ước đa dạng sinh học; Công ước di sản; Công ước Ramsar; các Công ước MARPOL, SOLAS, COLREG…  Tuy vậy, Việt Nam chưa có Luật Bảo vệ tài nguyên môi trường biển mà chỉ có Nghị định của Chính phủ về quản lý tổng hợp tài nguyên môi trường biển. Các hoạt động liên quan đến biển và bảo vệ tài nguyên biển chủ yếu được điều tiết theo các luật chuyên ngành. Trong khi các Bộ, ngành quản lý còn chồng chéo, nguồn lực và kinh phí của các khu bảo vệ biển thường có hạn, cơ chế chính sách còn chưa đồng bộ và thông suốt. 

Trước những yêu cầu cấp bách về việc bảo vệ, phát triển tài nguyên môi trường biển Việt Nam, Nhà nước cần sớm xây dựng cơ chế chính sách, pháp luật đồng bộ về bảo vệ tài nguyên môi trường biển. Một Tổ chức cấp quốc gia thống nhất để quản lý và quy hoạch các khu bảo tồn - bảo vệ tài nguyên môi trường biển cần được thành lập. Bên cạnh đó, cần phải đẩy mạnh việc mở rộng diện tích các khu biển của Việt Nam được bảo vệ, bảo tồn ít nhất lên 2% chứ không chỉ 0,2% như hiện nay, trong đó cập nhật bổ sung và đa dạng hóa các phương pháp tiếp cận mới như xây dựng “Công viên biển”, “Di sản biển”, “Kì quan biển”, “Vùng biển nhạy cảm”, “Vùng biển đặc biệt”, “Khu bảo tồn cá heo”, “Khu bảo vệ bờ biển”, “Khu bảo tồn san hô”, “Khu rừng ngập mặn”, “Khu cỏ biển”, “Khu bảo vệ biển dựa vào cộng đồng”…. 

Ở lĩnh vực hợp tác quốc tế, cần tích cực hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế, các tổ chức, quỹ phi Chính phủ trong việc xây dựng các khu bảo tồn biển xuyên biên giới với các nước láng giềng có biên giới biển chung như Trung Quốc, Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Philippine, Indonesia... Đối với các vùng biển chủ quyền rõ ràng, có thể đề xuất thành lập các khu biển đặc biệt nhạy cảm (PSSA) với các quốc gia láng giềng, còn các vùng tranh chấp có thể áp dụng công cụ Công viên biển hòa bình (MPP). 

Để thực hiện mục đích trên, yêu cầu trước mắt là Nhà nước cần xây dựng Bảo tàng biển quốc gia tại Hà Nội và hệ thống bảo tàng biển, đảo tại các địa phương nhằm bảo vệ tất cả lịch sử phát triển, tài nguyên thiên nhiên và sinh thái môi trường khu vực biển và hải đảo Việt Nam, phục vụ công tác phổ biến kiến thức và nghiên cứu khoa học, trao đổi hiện vật và hợp tác quốc tế về các công tác bảo tàng, bảo tồn tài nguyên, môi trường biển. Ngoài ra, Nhà nước cũng cần xây dựng ngân hàng bảo tồn gen các sinh vật biển nguy cấp, quý, hiếm.

Ngày 11/5/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 798/QĐ-TTg về việc ban hành Kế hoạch thực hiện Chiến lược khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên và bảo vệ môi trường biển đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Quyết định đã nêu rõ tiềm năng, lợi thế của biển Việt Nam, các tác động bất lợi từ biển trên các vùng biển Việt Nam và vùng biển quốc tế liền kề; xây dựng, hoàn chỉnh cơ sở dữ liệu về tài nguyên và môi trường biển làm cơ sở cho các Bộ, ngành, địa phương ven biển lập kế hoạch khai thác, sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên biển và ứng phó với biến đổi khí hậu; đạt được các chỉ tiêu đề ra trong Chiến lược khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên và bảo vệ môi trường biển đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để tiến tới thực hiện chiến lược quản lý, sử dụng bền vững tài nguyên và môi trường biển đảo Việt Nam.

Nhằm hưởng ứng Ngày Đại dương thế giới (08/6/2016) với chủ đề “Đại dương khỏe mạnh, hành tinh lành mạnh” và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam 2016 với chủ đề “Vì một Đại dương xanh”, tất cả chúng ta hãy cùng hành động, hưởng ứng Chiến dịch Làm sạch biển tại 28 tỉnh, thành phố có biển trên cả nước, không chỉ ngày ra quân thực hiện chiến dịch mà phải thực hiện mọi lúc, mọi nơi, cần thay đổi thói quen xả rác bừa bãi, thực hiện chiến dịch bảo vệ môi trường, cùng nhau hành động có trách nhiệm nhằm góp phần đẩy mạnh phong trào vì môi trường, vì sự bền vững của biển đảo nước ta thời gian tới.

                                                                                                                                      ThS. Bùi Thị Diệu Hiền

                                                                                                                         (Giảng viên Trường ĐH Quy Nhơn)


KT  (Cập nhật ngày 02-06-2016)    



Các tin liên quan:
  Hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ (05-05-2016)
  Người trẻ và con đường khoa học (20-04-2016)
  Các nhà khoa học đóng góp cho sự phát triển đất nước (29-03-2016)
  Cơ hội và thách thức của khoa học công nghệ Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay (18-02-2016)
  Tổng kết khóa đào tạo kỹ năng trình diễn và vận hành nhà chiếu hình (29-01-2016)
  Hình ảnh hoạt động
  Thông báo
GIẢI THƯỚNG SÁNG TẠO KHOA HỌC CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
CÁC BẠN NHẤP VÀO BIỂU TƯỢNG VIFOTEC BÊN TRÁI MÀN HÌNH ĐỂ TÌM HIỆU VỀ THỂ LỆ VÀ MẪU ĐƠN ĐĂNG KÝ
  Lịch
  Video
sitemap
Trung tâm DSTT Bình Định
Hoi kien truc su binh dinh
Nop ho so truc tuyen
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
  Thống kê người dùng
  Đang online:
10
  Số lượt truy cập:
791216
 
Bản quyền website thuộc về:LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT BÌNH ĐỊNH. ĐT: 056.3828598. Email: lhhbdinh@gmail.com. Địa chỉ: 472 Trần Hưng Đạo, TP.Quy Nhơn. Chịu trách nhiệm quản lý: TTND.BSCKII Nguyễn Thị Thanh Bình - Chủ tịch Liên hiệp Hội